دایناسور

اسرار گنج کوههای اورامان
نویسنده : محمد - ساعت ۱٠:۱٥ ‎ق.ظ روز ٥ اردیبهشت ۱۳٩٢
 

"پذیرایی ساده"# چهارمین ساخته "مانی حقیقی" را می توان یکی از مهمترین و بحث برانگیزترین فیلم‌های این چند سال اخیر دانست. مانی حقیقی نوه "ابراهیم گلستان" فیلمی ساخته که از نظر محتوا (نه قصه) شباهت‌هایی با "اسرارگنج ‌دره ‌جنی" فیلم اثرگذار و از مهمترین فیلم های موج نوی سینمای ایران (ساخته پدر بزرگش ابراهیم گلستان) دارد. یک عالم  پول که معلوم نیست از کجا و چطور به یک پیرزن ارث رسیده و او نیز از پسر و عروس اش (در فیلم اشاره‌ مستقیمی به نسبت این دو نمی شود) خواسته که این پول زیاد و بادآورده را بین مردم زادگاهش در کوههای اورامان (در فیلم بر روی محل تاکید نمی شود) تقسیم کنند.

نحوه تقسیم کردن، طرز برخورد تقسیم کنندگان و واکنش‌های گیرندگان این پول‌ها فضایی بشدت دراماتیک بوجودآورده است که گاه خنده دار، گاه اعصاب خرد کن و گاه گریه آور است، قرار دادن افراد مختلف در موقعیت‌های اخلاقی ( ارزش مادی برادری، پدری، صداقت و... ) و ایجاد سوال و رخنه در باورهایشان (صحنه قبرستان)، بشدت پتانسیل بحث از جنبه‌های مختلف از جمله فلسفی، جامعه شناسی، مردم شناسی و فرهنگ عامه را داشته و قابل مطالعه و بحث است.

صحنه قبرستان مهمترین سکانس فیلم است که از دید برخی از منتقدین نقطه ضعف فیلم و دید برخی نقطه قوت فیلم است و بنظر من، به عنوان یک علاقه مند به سینما، عدم درک این قسمت از فیلم یعنی نفهمیدن کل فیلم.

تمام اهداف فیلمساز و معنای فیلم در این سکانس نهفته است گره گشایی از شخصیت "کاوه" (نام دایی مانی حقیقی) هم در این قسمت اتفاق می افتد. قدرت ویرانگری انسانیت توسط پول، این که آیا می توان همه چیز را با پول خرید، چگونه به صرف داشتن مادیات انسان از خود بیخود می شود و خوی حیوانی می گیرد و در آخر این که نمی توان همه روابط انسانی و مناسک بشری را زیر سوال برد!

انتخاب بجای لوکیشن (کوههای زیبای اورامان در زمستان) که علاوه بر همنوایی وکمک رسانی به ارائه هر چه بهتر قصه و محتوای فیلم باعث زیبایی بصری فیلم و خلق تصاویری چشم نواز شده است  که این امر نیز نشان ارث مانی حقیقی از پدر هنرمندش "نعمت حقیقی" فیلمبردار فقید سینمای ایران دارد. این لوکیشن خاص فضایی شبه سورئال به فیلم بخشیده است.

بازی‌های بسیارعالی بازیگران اصلی و فرعی فیلم بویژه "ترانه علیدوستی" موقعیت‌های شبه انتزاعی و یا حداقل عجیب قصه ‌فیلم را باورپذیرتر کرده و باعث آن شده که این اتفاقاتِ بر روی کاغذ باور نکردنی، قابل باور و برانگیزاننده حس همذات پنداری مخاطب شوند.

نکته پایانی وجود حیوان آسیب دیده در فیلم "اسرار گنج ..." و "کنعان"(فیلم قبلی مانی حقیقی) است که در این فیلم نیز تکرار شده است و طرفه اینکه مانی حقیقی کودک در فیلم پدر بزرگش حضور دارد و شاهد سلاخی گاو است و در اینجا نیز قاطر آسیب دیده حامل مشروبات الکلی، که کاملا از جنبه نشانه‌شناختی قابل تفسیر و تاویل است، در دو جا سد راه حرکت این زوج می شود و در پایان فیلم مشخصا نقش کلیدی بازی می کند.

آیا فیلم نوه ابراهیم گلستان هم می تواند موج نویی در سینمای ایران بوجود آورد؟

#: این مطلب را حدود 3 ماه پیش نوشتم که کمبود وقت و تنبلی باعث شد تا امروز انتشارش طول بکشد . چون در پست قبلی این فیلم را بهترین فیلم ایرانی سال 91 انتخاب کرده بودم برخی از دوستان دنبال دلایلش بودند که در این مطلب برخی از دلایلش آمده است.

- گفتگوی سوسن شریعتی و مانی حقیقی در مورد این فیلم   

 -  دوستان عزیز بعد از حدود دو سال " ملکه" و "برف روی کاج ها " اکران شدند هر دو فیلم دیدنی و خوب هستند اما ملکه را شخصاَ بیشتر دوست دارم. فیلمی در ژانر جنگ با قصه ای ضد جنگ و انسانی با فیلمبرداری شاهکار علیرضا زرین دست و بازی هایی عالی.