دایناسور

حافظ من / حافظه من*
نویسنده : محمد - ساعت ۱٢:٤۳ ‎ق.ظ روز ٦ اسفند ۱۳۸٩
 

 از یه کامنت شروع شد. برای پست یکی از دوستان کامنتی گذاشتم و اون کامنت باعث و بانی نوشتن این چند خط شد. 

نوشته این دوست در مورد رفاقت ، ارزش دوستی و فراز و فرودهای روابط  بین دو دوست بود.

 من هم با عجله کامنتی گذاشتم  با این مضمون: {هرچند از اتفاقی که مابین شما و دوستتان افتاده کاملا سر در نیاوردم اما در این مورد با حافظ کاملا موافقم که:

اوقات خوش آن بود که با دوست به سر شد               باقی همه بی حاصلی و بوالهوسی بود**}

و دردِ سر از اونجا شروع شد که فردا پاسخ این دوست به کامنتم را دیدم که نوشته بود:

{ فکر کنم شکل صحیح بیت اینطور باشد:  

اوقات خوش آن بود که با دوست به سر شد               باقی همه بی حاصلی و بی ثمری بود }

 

 الف: تازه فهمیدم که چه کار کردم! شاید با خودتون بگید: یه کامنت که این حرفها را نداره؟

 اما منی که علاوه بر علاقه به حافظ  نسبت به او تعصب هم دارم ، مانده بودم با دهان باز که اصلا  چرا مصرع دوم را نوشتم و چرا اینجوری نوشتم.

 

  1. بجای "به سر رفت" نوشته بودم  " به سر شد". فکر کنم  علت این اشتباه به خاطر خوانش راحتتر و متداول ترِ " به سر شدن"  تا "به سر رفتن" باشد .(  دارم توجیه می کنم) 
  2. "بوالهوسی " را هم از این بیت آورده ام :

عمر بگذشت به بی حاصلی و بوالهوسی            ای پسر جام مِی ام ده که به پیری برسی

 

ب: از شما چه پنهون چند وقتیه که شدیدا بی دقت شده ام و دلیلش هم علاوه بر کم دقتی همیشگی، درگیری شدید فکری من در این ایام است و قرارداشتنم در آستانه یک تصمیم سازی مهم است ( تصمیم گیری خودمون). بقدری فکرم مشغوله که این اشتباهات لپی در مقابل اشتباهات "هایپر لپی" که مرتکب میشوم چیزی نیست.

 

ج:  بیشترابیاتی که از حافظ از بَرَم را از دیوانی خوانده ام که سال پنجم دبستان از یکی از اقوام هدیه گرفتم و این نسخه اگرچه به اکثر دیوان های مغلوط موجود در بازار شرف دارد اما خالی از اشتباه هم نیست وابیاتی را که به اشتباه حفظ کرده ام به این راحتی در حافظه ام اصلاح نمی شوند. پس اگر برای خود یا دیگران دیوان حافظ می خرید دقت داشته باشید که دیوان های پر غلط  بسیارند. پیشنهاد من "حافظ به سعی سایه "و "حافظ نامه" است.

همچنین اگر در نوشته هایم اشتباهی ملاحظه کردید سریعا اطلاع بدید تا اصلاح کنم.( البته بگم که بیت بالا جزء اون ابیات اشتباه چاپ شده نیست)

      

د:  شما بهتر از من می دونید که نسخ مختلفی از دیوان حافظ موجود است و بعضی از ابیات به چند شکل نقل و ثبت شده است و حافظ شناسان کتاب ها و مقالات متنوعی در این مورد و همچنین تفسیر غزلیات این شاعر عزیز نوشته اند . حافظ شناس مطرح هم روزگار ما جناب " بهاء الدین خرمشاهی" خود به تنهایی مولف چندین کتاب در این خصوص است  از جمله : حافظ نامه ، ذهن و زبان حافظ  ، چهارده روایت و... که خواندنشان را توصیه می کنم.

( بنده چند سال پیش و در رابطه با خوانش بیتی از ابیات دیوان حافظ افتخار هم صحبتی با ایشان را - هرچند کوتاه-  پیدا کردم . موضوع صحبت هم یک بیت از غزل معروف" سمن بویان" بود .البته ایشان به محض تمام شدن سوال من جواب را به بهترین شکل ممکن دادند)

         

ه: راستی اگر با شخصی مدعی حافظ خوانی و حافظ شناسی روبرو شدید، از آنانی که غوره نشده ادعای مویزی می کنند، از او بخواهید غزل" سمن بویان" را برایتان با صدای بلند بخواند. سه حالت اتفاق می افتد:

  1.  طرف تا قبل از بیت "دوای درد عاشق" به گریه می افتد.
  2. در خواندن بیت" دوای درد عاشق" به گریه می افتد و همزمان شما به خنده می افتید.( خواندن این بیت بشکلی که معنی را برساند سخت است)
  3. اما اگر تمام غزل را بی غلط ، با معنی و صحیح خواند که دیگر حافظ خوان است و وقتش است که  احترام بگذارید!بیت دشوار دیگر در غزل  " دلم رمیده شد و غافلم من درویش است" قرار دارد و آن  " خیال حوصله... "  است و خواندن صحیح آن بگونه ای که معنی را برساند ، سخت است. 

و:  برای شنیدن صحیح ترین خوانش اشعار حافظ  لوح فشرده" لسان الغیب" امکان  مناسبی است که  با کوشش استاد خرمشاهی و موسوی گرمارودی تهیه شده است. از نظر من این نرم افزار بهترین مرجع حافظ شناسی و راهنمای عملی خواندن صحیح دیوان حافظ است. صدای گرم و دلنشین استاد گرمارودی و دقت ایشان در خواندن غزلیات بی نظیر است. یک مقدمه هم دارد که بسیار شنیدنی است.

 

آخر:  از این ها که بگذریم اشتباه من در نوشتن (تایپ) این بیت به اصل موضوع خدشه ای وارد نمی کنه و آن هم عقیده بودن بنده  با" جناب شمس الدین محمد حافظ شیرازی" است که : بهترین ساعات و لحظات زندگی آدمی اوقات همراهی و همزبانی با دوستان است ، گزمه های شبانه ، همنشینی و شب نشینی با دوستان و سفرهای دوستانه، اوقات خوشی زندگی است و باقی عمر بی ثمری ، بی خبری و بوالهوسی بوده ، هست و خواهد بود.

 

*: وام گرفته از عنوان کتاب " حافظ حافظه ماست" نوشته استاد خرمشاهی

**: اصل این بیت اینگونه است: اوقات خوش آن بود که با دوست به سر رفت       باقی همه بی حاصلی و بی خبری بود